ศาลอุทธรณ์สองเขตพิจารณาคดีลิขสิทธิ์ Unix ของ IBM กับ Xinuos อีกครั้ง

การฟังคดีระหว่าง IBM กับ Xinuos เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 22‑มิถุนายน พ.ศ. 2569 ที่ศาลอุทธรณ์สหรัฐเขตที่สอง หลังจากที่ข้อกล่าวหาการล่วงละเมิดลิขสิทธิ์ซอร์สโค้ดของระบบ Unix‑like กลับมาปรากฏอีกครั้ง คดีนี้เป็นส่วนหนึ่งของ “สงคราม Unix” ที่ดำเนินต่อเนื่องตั้งแต่ต้นศตวรรษ 21 และมีผลกระทบต่อการรับรู้เกี่ยวกับสิทธิ์ในเทคโนโลยีระบบปฏิบัติการเปิด

Overview

ความขัดแย้งระหว่าง Xinuos (ซึ่งเคยเป็น SCO) กับ IBM เริ่มต้นตั้งแต่ปลายยุค 1990 จนถึงช่วงปี 2001 ที่บริษัทสองแห่งทำงานร่วมกันเพื่อพัฒนาเวอร์ชัน Itanium ของ Unix ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวได้กลายเป็นจุดเริ่มต้นของการโต้แย้งทางกฎหมายหลายครั้ง เมื่อ SCO เริ่มฟ้องร้อง IBM โดยอ้างว่าบริษัทใช้ซอร์สโค้ดที่เป็นทรัพย์สินของ SCO ในผลิตภัณฑ์ AIX, z/OS และแม้กระทั่งใน Linux

การต่อสู้ด้านกฎหมายได้ขยายไปยังประเด็นชื่อ “Unix” เอง การอ้างสิทธิ์ว่า IBM นำโค้ดของ Unix ไปใช้ในระบบปฏิบัติการอื่น ๆ รวมถึง FreeBSD ทำให้คดีซับซ้อนยิ่งขึ้น ทั้งสองฝ่ายต่างพยายามกำหนดว่าผู้ใดเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์และเครื่องหมายการค้า

ในปี 2021 Xinuos ที่ได้เข้าซื้อส่วนที่เหลือของ SCO กลับฟ้องคดีต่อ IBM อีกครั้ง โดยอ้างว่า IBM ละเมิดลิขสิทธิ์ซอร์สโค้ดจากความร่วมมือเดิม และยิ่งกว่านั้นยังเพิ่มข้อกล่าวหาเรื่องการผูกขาดตลาดด้วยการเข้าซื้อ Red Hat ของ IBM

Recent Hearing

ในการพิจารณาคดีเมื่อ 22‑มิถุนายน 2569 คณะผู้พิพากษาจำนวนสามคนของศาลอุทธรณ์เขตที่สองได้รับฟังข้อโต้แย้งจากทีมทนายของ Xinuos ซึ่งเรียกตัวเองว่า “Nazgûl” ทีมนี้อ้างว่าศาลระดับล่างได้ตีความคำร้องขอคัดค้านลิขสิทธิ์เป็นการอ้างสิทธิ์ในทรัพย์สินโดยผิดพลาด

ตามรายงานของสื่อเทคโนโลยี การฟังคดีมุ่งเน้นไปที่ประเด็นว่า IBM ควรถูกบังคับให้คืนค่าเสียหายหรือไม่ และว่าการเรียกร้องลิขสิทธิ์ยังอยู่ภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดหรือไม่ ศาลระดับล่างเคยตัดสินว่าโจทก์ของ Xinuos ไม่นำคดีเข้ามาในศาลเร็วพอ จึงถือเป็น “time‑barred”

แม้ว่า Xinuos จะถอนข้อเรียกร้องเรื่องการผูกขาดตลาดในปี 2568 แต่ยังคงยืนหยัดต่อสู้เรื่องลิขสิทธิ์ซอร์สโค้ดที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นของบริษัทตั้งแต่ปี 2003

Legal Claims

ข้อร้องเรียนหลักของ Xinuos ประกอบด้วยสองประเด็นสำคัญ:

• การละเมิดลิขสิทธิ์ – อ้างว่า IBM ใช้โค้ดซอร์สที่เป็นทรัพย์สินของ SCO/Xinuos ในผลิตภัณฑ์ Unix‑like ต่าง ๆ รวมถึงระบบปฏิบัติการ Linux ที่ได้รับอิทธิพลจาก Red Hat
• การผูกขาดตลาด – เริ่มต้นด้วยข้อเรียกร้องว่าการซื้อกิจการ Red Hat ของ IBM เป็นการกระทำที่ละเมิดกฎหมายการแข่งขันและมีเป้าหมายเพื่อทำลาย FreeBSD ซึ่งเป็นระบบพื้นฐานของผลิตภัณฑ์ Xinuos

ศาลระดับล่างได้ปัดข้อเรียกร้องด้านผูกขาดตลาดโดยอ้างว่าไม่มีหลักฐานเพียงพอ แต่ยังคงยอมรับว่าข้อร้องเรียนเรื่องลิขสิทธิ์อาจต้องได้รับการพิจารณาใหม่ หากศาลอุทธรณ์ตัดสินใจว่าไม่ใช่กรณี “time‑barred”

Market Impact

แม้ว่าการฟ้องร้องเหล่านี้จะดำเนินอยู่หลายทศวรรษ แต่ผลกระทบต่ออุตสาหกรรมยังคงเห็นได้ชัด IBM ยังคงเป็นผู้ให้บริการคลาวด์และโซลูชันองค์กรที่ใช้เทคโนโลยี Unix‑like อย่างกว้างขวาง การที่บริษัทต้องเผชิญกับข้อกล่าวหาเรื่องการละเมิดลิขสิทธิ์อาจทำให้เกิดความระมัดระวังเพิ่มขึ้นในการรวมโค้ดจากแหล่งภายนอก

สำหรับ Xinuos คดีนี้เป็นการพยายามยืนยันสถานะของตนในตลาดที่มีการแข่งขันสูง แม้ว่าโครงสร้างธุรกิจของ Xinuos จะเล็กกว่า แต่การฟ้องร้องต่อ IBM สามารถเพิ่มความสนใจต่อผลิตภัณฑ์ของบริษัทได้ และอาจส่งผลให้ผู้ลงทุนหรือพันธมิตรพิจารณาความเสี่ยงอย่างละเอียด

นอกจากนี้ คดียังทำให้ชุมชนโอเพ่นซอร์สต้องตั้งคำถามเกี่ยวกับขอบเขตการใช้โค้ดที่มีลิขสิทธิ์ร่วมกันระหว่างบริษัทใหญ่และโครงการอิสระ เช่น FreeBSD และ Linux ซึ่งอาจส่งผลต่อแนวทางการพัฒนาซอฟต์แวร์ในอนาคต

Outlook

ศาลอุทธรณ์เขตที่สองยังไม่มีคำตัดสินสุดท้ายเกี่ยวกับข้อร้องเรียนของ Xinuos หากคณะผู้พิพากษาตัดสินว่าการฟ้องเรื่องลิขสิทธิ์ไม่ใช่กรณี “time‑barred” คดีอาจกลับเข้าสู่ขั้นตอนการชดเชยค่าเสียหายหรือสั่งให้ IBM ปรับเปลี่ยนโค้ดบางส่วน

แม้ว่า Xinuos จะต้องเผชิญกับความท้าทายด้านกฎหมายและทรัพยากร การดำเนินคดีต่อไปอาจทำให้เกิดการเจรจาต่อรองระหว่างสองบริษัท หรือกระตุ้นให้มีการกำหนดมาตรฐานใหม่ในเรื่องการใช้ซอร์สโค้ดที่เป็นทรัพย์สินร่วมกัน

สำหรับผู้ติดตามข่าวสารด้านเทคโนโลยี การพิจารณาคดีนี้อย่างใกล้ชิดจะช่วยเข้าใจวิธีที่กฎหมายลิขสิทธิ์และการแข่งขันสามารถส่งผลต่อการพัฒนานวัตกรรมระบบปฏิบัติการในระดับโลกได้

Summary

ศาลอุทธรณ์เขตที่สองกำลังพิจารณาข้อร้องเรียนของ Xinuos ต่อ IBM เกี่ยวกับการละเมิดลิขสิทธิ์ซอร์สโค้ด Unix‑like ตั้งแต่ปี 2003 หากคณะผู้พิพากษาตัดสินว่าคดีไม่หมดอายุ การต่อสู้ทางกฎหมายนี้อาจนำไปสู่การชดเชยค่าเสียหายหรือการปรับเปลี่ยนโครงสร้างของซอฟต์แวร์ที่ใช้ในระบบคลาวด์และเซิร์ฟเวอร์ระดับองค์กร.