ผู้ตัดสิน FIFA ยืนยัน VAR เพิ่มอารมณ์การฉลองประตู ไม่ทำให้ความสุขหาย

**Lead: ก่อนเกมชิงแชมป์โลกที่สเปนกับอาร์เจนตินาในคืนสุดท้ายของฟุตบอลโลก 2024‑กาตาร์ นักตัดสินระดับโลกรายหนึ่ง ‑ พีเออร์ลูยจี คอลลีน่า ‑ ยืนยันว่าเทคโนโลยี VAR ไม่ได้ทำให้ความสุขจากการฉลองเป้าหมายหดหาย แต่กลับทำให้ “อารมณ์เพิ่มเป็นสองเท่า” ความคิดเห็นนี้สะท้อนแนวคิดของ FIFA ที่กำลังพัฒนาเครื่องมือดิจิทัลเพื่อสนับสนุนการตัดสินในสนามอย่างต่อเนื่อง

Overview

คอลลีน่าเกษียณจากการเป็นผู้ตัดสินฟุตบอลระดับนานาชาติมากว่า 20 ปีแล้ว แต่ยังคงดำรงตำแหน่งหัวหน้าคณะกรรมการผู้ตัดสินของ FIFA และทำหน้าที่ดูแลมาตรฐานการตัดสินในงานกีฬาขนาดใหญ่ที่สุดของโลก การพบปะครั้งล่าสุดที่สำนักงานใหญ่ FIFA‑Miami ซึ่งเป็นศูนย์ควบคุมเทคโนโลยี (Technology Command Center) แสดงให้เห็นว่าตอนนี้ผู้ตัดสินไม่ได้เพียงแค่อาศัยสายตามากตาเดิม ๆ อีกต่อไป

การทำงานของคอลลีน่าในปัจจุบันแบ่งเป็นสองส่วนหลัก คือ การติดตามแมทช์แบบเรียลไทม์จากสนาม หรือเข้าร่วมดูเหตุการณ์ผ่านห้องควบคุมที่ตั้งอยู่ที่ Miami ตามคำให้การของเขา “เรามีโทรทัศน์หลายจอเชื่อมต่อกันเพื่อรับชมทุกการเคลื่อนไหวและตอบสนองต่อข้อสงสัยของประธาน FIFA อย่าง Gianni Infantino ทันที”

Technology Stack at the 2024 World Cup

เทคโนโลยีที่ใช้ในฟุตบอลโลกครั้งนี้ได้รับการอัพเกรดอย่างเต็มรูปแบบ เพื่อให้การตัดสินเป็นไปอย่างแม่นยำและโปร่งใส โดยศูนย์ควบคุม FIFA‑Miami ทำหน้าที่เป็น “สมองหลัก” ของระบบทั้งหมด รายละเอียดสำคัญมีดังต่อไปนี้

• Goal‑line technology – ระบบตรวจจับบอลข้ามเส้นประตูที่เปิดใช้ครั้งแรกในบราซิล 2014 และได้รับการพัฒนาให้แม่นยำถึงระดับมิลลิเมตร
• **VAR (Video Assistant Referee) – ดำเนินการโดย Hawk‑Eye Innovations บนเครื่อง workstation Lenovo ThinkStation ซึ่งช่วยวิเคราะห์ภาพหลายมุมและทำซ้ำช้าเพื่อความชัดเจน
• Semi‑automated offside – ระบบเส้นออฟไซด์ 3 มิติที่สร้างอวตารผู้เล่น (player avatars) จากการสแกนเลเซอร์โดย Lenovo มากกว่า 1,200 คน เพื่อให้ผู้ชมและผู้ตัดสินเห็น “เส้น” อย่างชัดเจน
• Referee View – ฟีดกล้องตัวเก็บภาพบนศรีษะของผู้ตัดสินที่ใช้ AI ของ Lenovo ลดการสั่นไหวของภาพได้ถึง 60 เปอร์เซ็นต์ ทำให้ผู้ชมรู้สึกเหมือนอยู่ในมุมมองของผู้ตัดสิน

เทคโนโลยีเหล่านี้ทำงานร่วมกันเป็นระบบอัตโนมัติและเชื่อมต่อแบบเรียลไทม์ ช่วยลดความกังวลเรื่อง “มนุษย์ไม่ไว้ใจมนุษย์” ที่คอลลีน่าได้กล่าวไว้หลายครั้ง

Collina’s View on VAR and Goal Celebrations

คอลลีน่าให้ความเห็นว่า การใช้ VAR ไม่ได้ทำลายอารมณ์การฉลองของผู้เล่น แต่เพิ่มขั้นตอนให้เกิด “ช่วงเวลาตื่นเต้นสองรอบ” เขากล่าว: “นักฟุตบอลจะฉลองทันทีเมื่อทำประตู จากนั้นมีช่วงตรวจสอบสั้น ๆ เมื่อ VAR ยืนยันเป้าหมายแล้วจึงตามด้วยการฉลองครั้งที่สอง – อารมณ์จึงเพิ่มเป็นสองเท่า ไม่ได้ลดลง”

นอกจากนี้ เขายังเน้นว่าการตัดสินที่ ถูกต้อง แม้อาจทำให้เกิดความล่าช้าเล็กน้อยนั้นดีกว่า การตัดสินที่อาจก่อให้เกิดการถกเถียงต่อหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน ตัวอย่างเช่น คอลลีน่าได้ชี้ว่าผู้คนยังคงโต้แย้งผลการแข่งขันของ World Cup 1966 อยู่จนถึงปัจจุบัน

Human Element vs Automation

แม้เทคโนโลยีจะช่วยแก้ไขจุดบกพร่องบางอย่าง แต่คอลลีน่าเตือนว่า “มนุษย์ไม่ไว้ใจมนุษย์” ทำให้ผู้ชมและทีมงานมักสงสัยว่ามีอะไรผิดพลาดอยู่เสมอ การนำเครื่องมืออัตโนมัติมาใช้จึงเป็นการตอบสนองต่อความไม่เชื่อมั่นนี้

ในยุคก่อน VAR ผู้ตัดสินต้องทำการตัดสินโดยไม่มีข้อมูลจากเทคโนโลยีใด ๆ ซึ่งทำให้มีสองทางเลือกที่จำกัด: 1) ทำให้สนามฟุตบอลกลายเป็น “พื้นที่ปลอดเทคโนโลยี” เช่นชุมชนอเมิซในเพนซิลเวเนีย – แนวคิดที่ไม่สามารถนำไปใช้ได้จริง หรือ 2) ให้ผู้ตัดสินได้รับเครื่องมือเดียวกับคนดูเพื่อทำการตรวจสอบด้วยตนเอง ซึ่งเป็นเหตุผลหลักที่ FIFA ตัดสินใจพัฒนา ระบบอัตโนมัติ เพื่อให้ผู้ตัดสินมีข้อมูลเทียบเท่าผู้ชม

Limits and Future Directions

แม้ AI จะสามารถประมวลผลเมตริกกว่า 2,000 รายการต่อแมทช์สำหรับทีมทั้งหมด 48 ทีมได้ (โดยใช้ Football AI Pro ที่พัฒนาโดย Lenovo‑FIFA) แต่คอลลีน่ายอมรับว่ามีขอบเขตที่เทคโนโลยียังไม่สามารถครอบคลุมได้ เช่น ปัญหาการสื่อสารภาษาในสนาม ตัวอย่างคือการแสดงความเห็นของผู้ตัดสินชาวอเมริกันที่ทำให้เกิดเสียงหัวเราะเมื่อประกาศเป็น “English, not Texan”

นอกจากนี้ คอลลีน่าได้พูดถึงมิติด้านกายภาพของอุปกรณ์บนศีรษะผู้ตัดสินว่า น้ำหนักแม้เพียงกรัมเดียวก็ส่งผลต่อการเคลื่อนไหวใน 90 นาที การเปลี่ยนจากเวสท์แบบเสื้อ (vest) ไปเป็นหัวใส่ “Robocop‑style” ช่วยลดภาระและเพิ่มความคล่องตัว แม้ว่ายังต้องมีการปรับปรุงต่อเนื่อง

Summary

คอลลีน่าแสดงความเชื่อมั่นว่าการใช้ VAR และเทคโนโลยีใหม่ ๆ ไม่ได้ทำลายความสุขของการฉลองเป้าหมาย แต่เพิ่มมิติของอารมณ์ให้เป็นสองเท่า การผสานมนุษย์กับระบบอัตโนมัติยังต้องต่อยอดเพื่อแก้ไขข้อจำกัดด้านการสื่อสารและการออกแบบอุปกรณ์บนสนามในอนาคต.