รัสเซียเร่งพัฒนาคอนสเตลเลชันดาวเทียม Rassvet สู่การทดแทน Starlink ในสนามรบอากาศ

รัสเซียเร่งพัฒนาคอนสเตลเลชันดาวเทียม Rassvet ให้เร็วกว่าเดิม ทำให้ศักยภาพด้านการสื่อสารในสนามรบอากาศระดับสูงใกล้เคียงกับ Starlink ของยูเครนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง การเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้ความขัดแย้งทางเทคโนโลยีในอวกาศดูเหมือนจะหลีกเลี่ยงไม่ได้

Overview

การสร้างระบบดาวเทียม Rassvet ของรัสเซียกำลังดำเนินไปอย่างรวดเร็วกว่าที่หน่วยข่าวกรองของยูเครนคาดการณ์ไว้ก่อนหน้านี้ ระบบนี้มีเป้าหมายเพื่อให้การครอบคลุมสัญญาณแบบต่อเนื่องในระดับเดียวกับ Starlink ซึ่งเป็นฐานสำคัญในการควบคุมโดรนและแลกเปลี่ยนข้อมูลเป้าหมายบนสนามรบ ปัจจุบัน Rassvet ยังทำงานได้เพียงช่วงเวลาสั้น ๆ เมื่อดาวเทียมผ่านเหนือพื้นที่เป้าหมาย จึงถือว่าอยู่ในขั้นทดลอง (proof of concept) มากกว่าการเป็นคู่แข่งที่ใช้งานจริง

แม้ว่าจะยังไม่ครบวงจร แต่แผนการขยายของ Rassvet มีความทะเยอทะยานสูง โดยคาดว่าจะมีดาวเทียมจำนวนหลายร้อยดวงภายในไม่กี่ปีต่อจากนี้ ซึ่งจะส่งผลให้กองกำลังรัสเซียสามารถประสานงานโดรนโจมตีและแชร์ข้อมูลเป้าหมายได้โดยไม่ต้องพึ่งโครงสร้างพื้นฐานบนดิน การบรรลุขั้นตอนนี้อาจทำให้ความได้เปรียบด้านการสื่อสารที่ยูเครนได้รับจาก Starlink หายไป

Satellite Numbers & Timeline

ตามข้อมูลของจ่าอากาศเอก วาดิม สคิบิตสกี้ รองหัวหน้าฝ่ายข่าวกรองกลาโหมยูเครน รัสเซียได้ส่งดาวเทียมเข้าสู่วงโคจรต่ำจำนวน 16 ดวง ตั้งแต่เดือนมีนาคม 2026 แล้ว และมีแผนที่จะเพิ่มขึ้นอีก 292 ดวง ภายในปี 2027 รวมเป็น 308 ดวง ภายในช่วงต้นของศตวรรษนี้

ต่อมาเป้าหมายระยะยาวคือการสร้างคอนสเตลเลชันขนาด 924 ดวง ภายในปี 2035 ซึ่งจะทำให้รัสเซียมีเครือข่ายดาวเทียมที่ครอบคลุมทั่วโลกและสามารถให้บริการสัญญาณต่อเนื่องตลอดเวลา รายละเอียดจำนวนดังกล่าวยังไม่มีการยืนยันจากแหล่งอิสระใด ๆ ทั้งสิ้น

• 16 ดวง – ส่งขึ้นจนถึงมี.ค. 2026
• 292 ดวง – แผนเพิ่มภายใน 2027
• 924 ดวง – เป้าหมายสุดท้ายในปี 2035

Technical Capability

แม้ว่า Rassvet ปัจจุบันทำงานได้เฉพาะเมื่อดาวเทียมผ่านเหนือเป้าหมาย แต่ระบบนี้ถูกออกแบบให้รองรับการสื่อสารแบบเรียลไทม์ระหว่างโดรนและศูนย์ควบคุมบนพื้นดิน การเชื่อมต่อที่มั่นคงโดยไม่ต้องอาศัยเครือข่ายเสาโทรศัพท์หรือสายเคเบิลทำให้สามารถประสานงานการโจมตีได้อย่างรวดเร็ว

ในส่วนของเทคโนโลยีเพิ่มเติม รัสเซียกำลังพัฒนาโดรนรุ่น Geran‑4 และ Geran‑5 ที่ใช้เครื่องยนต์เทอร์โบเจ็ต ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแผนผลิต 11,000 โดรนต่อเดือนในสิงหาคม 2026 นอกจากนี้ยังเริ่มทดสอบระบบเครือข่ายเมช (mesh networking) เพื่อให้การควบคุมฝูงโดรนอัจฉริยะทำงานร่วมกันแบบเรียลไทม์ ทั้งสองเทคโนโลยีนี้ต้องอาศัยสัญญาณที่ต่อเนื่องจาก Rassvet เป็นพื้นฐาน

Strategic Implications

เมื่อระบบดาวเทียมของรัสเซียพร้อมใช้งานเต็มรูปแบบ ความได้เปรียบด้านการสื่อสารที่ยูเครนเคยมีผ่าน Starlink จะถูกลบออกไป การเชื่อมต่อแบบต่อเนื่องจะทำให้กองกำลังรัสเซียสามารถประสานงานการโจมตีโดรนและแลกเปลี่ยนข้อมูลสำคัญได้โดยไม่ต้องพึ่งโครงข่ายพื้นดินที่อาจถูกรบกวน

ในสนามรบปัจจุบัน การต่อสู้ทางอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Warfare) สามารถทำลายสัญญาณจากภาคพื้นดินได้ง่าย แต่ดาวเทียมในวงโคจรต่ำนั้นยากต่อการขัดขวางด้วยวิธีเดียวกัน ดังนั้นศัตรูต้องพิจารณาวิธีการที่แตกต่าง เช่น การทำลายหรือกักขังดาวเทียมโดยตรง ซึ่งจะเปิดประเด็นของความขัดแย้งในอวกาศขึ้นมาใหม่

Potential Countermeasures

ตามที่จ่าอากาศเอก วาดิม สคิบิตสกี้ ระบุ ยูเครนกำลังตรวจสอบวิธีตอบโต้ต่อระบบดาวเทียม Rassvet แต่ยังไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดของแผนปฏิบัติการ การทำลายหรือขัดขวางดาวเทียมโดยตรงอาจต้องใช้ยานสำรวจที่สามารถพุ่งชนหรือยิงทำลายในวงโคจร ซึ่งเป็นขั้นตอนที่ยังไม่เคยเกิดขึ้นในการสู้รบระหว่างรัฐ

นอกจากนี้ การพัฒนากลยุทธ์การป้องกันเชิงกว้าง เช่น การเสริมสร้างระบบสำรองบนดิน หรือการใช้เทคโนโลยีเจม (jamming) ที่สามารถทำงานกับความถี่สูงของดาวเทียมอาจเป็นทางเลือกหนึ่ง แม้ว่าจะมีประสิทธิภาพจำกัด การเตรียมพร้อมในหลายช่องทางจึงกลายเป็นแนวทางที่สมเหตุสมผลสำหรับฝ่ายที่ต้องการรักษาความได้เปรียบในการสื่อสาร

Summary

รัสเซียเร่งพัฒนาเครือข่ายดาวเทียม Rassvet ให้ถึง 924 ดวง ภายในปี 2035 ซึ่งอาจทำให้ความได้เปรียดด้านการสื่อสารของยูเครนผ่าน Starlink สูญเสียไป การต่อสู้เพื่อควบคุมหรือทำลายระบบดาวเทียมนี้จะเป็นประเด็นสำคัญที่อาจผลักดันขีดจำกัดของสงครามเข้าสู่อวกาศ.