รัฐบาลสหรัฐพิจารณาซื้อหุ้นบริษัท AI เหมือนจองที่นั่งบนไทท…

การลงทุนโดยตรงของรัฐบาลสหรัฐในบริษัทปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังอยู่ในขั้นตอนพิจารณา แม้ว่าบริษัทระดับใหญ่เช่น OpenAI และ Anthropic ยังไม่มีกำไร การตัดสินใจนี้อาจส่งผลต่อแนวทางการสนับสนุนเทคโนโลยีระดับชาติและวิธีการจัดสรรเงินภาษีของสหรัฐในอนาคต

Overview

การพิจารณาของรัฐบาลสหรัฐที่จะซื้อหุ้นในบริษัท AI ถูกเปรียบเทียบกับ “การจองที่นั่งบนไททานิก” เนื่องจากทั้งสองบริษัทยังอยู่ในช่วงการลงทุนหนักโดยไม่มีรายได้ที่มั่นคง Anthropic อาจใกล้ถึงจุดคุ้มทุนกว่าถ้าการบัญชีของบริษัทผ่านการตรวจสอบ ส่วน OpenAI มีภาระผูกพันทางการเงินราว $1.4 trillion** ในช่วงแปดปีข้างหน้า ซึ่งนักลงทุนหลายรายมองว่าเป็นสัญญาณเตือน.

Government Investment History

ตามข้อมูลของ U.S. Council on Foreign Relations ตั้งแต่เดือนมกราคม 2025 รัฐบาลสหรัฐได้ลงมือลงทุนโดยตรงเป็นจำนวน $20.9 billion** ใน 16 โครงการที่เกี่ยวข้องกับการถือหุ้น ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงจากรูปแบบการให้ทุนแบบกู้ยืมหรือเงินอุดหนุนก่อนหน้านี้. ตัวอย่างที่สำคัญ ได้แก่:

• 10 % ของหุ้นใน Intel** ผ่านกระทรวงพาณิชย์ ซึ่งเคยเป็นสัญลักษณ์ของความเป็นผู้นำด้านเทคโนโลยีของอเมริกา.
• การลงทุนของ Development Finance Corporation ในภาคแร่พลังงานและโครงสร้างพื้นฐาน.
• กระทรวงกลาโหมได้ทำสัญญาการถือหุ้นอย่างน้อย 7 ราย.

การเปลี่ยนแปลงนี้บ่งบอกถึงแนวคิดว่ารัฐบาลอาจเข้ามามีบทบาทโดยตรงในภาคเอกชนเพื่อรักษาความมั่นคงของเทคโนโลยีระดับชาติ.

Academic Perspective

งานวิจัยร่วมของ Harvard และ Yale ในปี 2021 ที่ชื่อ “The Dance Between Government and Private Investors: Public Entrepreneurial Finance around the Globe” วิเคราะห์นโยบายการเงินเชิงผู้ประกอบการใน 755 โครงการจาก 66 ประเทศระหว่างปี 1995‑2019. ผลการศึกษาแสดงว่า “โครงการเงินทุนของรัฐบาล มีความสัมพันธ์กับการเพิ่มขึ้นของนวัตกรรม" โดยใช้จำนวน patents ชั้นนำเป็นตัวชี้วัด. อย่างไรก็ตาม นักวิจัยเตือนว่าการจับคู่เงินทุนกับภาคเอกชนอาจทำให้ผู้ลงทุนเอกชนได้รับเงื่อนไขที่ดีกว่าทุนสาธารณะ, และการลงทุนของรัฐมักจะมุ่งตอบสนองต่อ market failures ที่ภาคเอกชนหลีกเลี่ยงเนื่องจากความไม่แน่นอนของผลตอบแทน.

Current AI Investment Debate

ตัวอย่างล่าสุดของการลงทุนของรัฐในเทคโนโลยีขั้นสูงคือ $2 billion ที่กระทรวงพาณิชย์สหรัฐจัดสรรให้กับบริษัทคอมพิวเตอร์ควอนตัมจำนวน 9 แห่ง รวมถึง D‑Wave, Quantinuum, IonQ, และ Rigetti Computing** ซึ่งยังไม่ได้ทำกำไร อย่างไรก็ตาม ความคาดหวังว่าคอมพิวเตอร์ควอนตัมจะทำงานที่ไม่สามารถทำได้ด้วยคอมพิวเตอร์คลาสสิกทำให้เงินทุนยังคงไหลต่อไป.

การมอง AI ในแง่เดียวกันอาจเป็นการให้ “บอดี้การ์ด” แก่บริษัทที่ใช้เงินจำนวนมหาศาลในการสร้างศูนย์ข้อมูลก่อนที่ตลาดจะพิสูจน์ความต้องการและราคาจะคงที่. ทั้ง OpenAI และ Anthropic กำลังเตรียมออกสู่ตลาดหลักทรัพย์ ซึ่งบางรายอาจต้องพึ่งพาการสนับสนุนจากรัฐเพื่อรักษาโครงสร้างการเงินในระยะยาว.

Market & Pricing Considerations

หนึ่งในข้อกังวลสำคัญคือ ราคา ของโมเดล AI ขั้นสูง ตัวอย่างเช่น Claude Mythos มีค่าใช้จ่าย $25 ต่อ หนึ่งล้าน อินพุตโทเคน และ $125 ต่อ หนึ่งล้าน เอาต์พุตโทเคน ซึ่งสูงกว่าราคาของ Opus 4.8 ประมาณ 5 เท่า. นอกจากนี้ Uber กำหนดขีดจำกัดค่าใช้จ่าย $1,500** ต่อเดือนต่อพนักงานสำหรับเครื่องมือ AI, แสดงให้เห็นว่าตลาดอาจไม่พร้อมจ่ายเงินจำนวนมากสำหรับบริการ AI.

หากโมเดลที่มีประสิทธิภาพสูงถูกจำกัดด้วยราคาและเข้าถึงได้เฉพาะองค์กรใหญ่ การเข้ามาของรัฐบาลอาจเป็นเหตุผลที่ทำให้การใช้ AI มีความเท่าเทียมและเป็นประโยชน์ต่อความมั่นคงของชาติ. แต่ในทางกลับกัน การสนับสนุนโดยใช้เงินภาษีอาจกระตุ้นให้บริษัทละเลยการบริหารความเสี่ยงทางการเงินและขัดขวางสตาร์ทอัพที่ต้องการสร้างนวัตกรรมใหม่.

Political Proposals

สภานิติบัญญัติสหรัฐมีการเสนอร่างกฎหมายใหม่ที่เรียกว่า American AI Sovereign Wealth Fund Act โดย Senator Bernie Sanders ร่างกฎหมายนี้กำหนดให้เก็บภาษีครั้งเดียว **50 % จากหุ้นของบริษัท AI เพื่อก่อตั้งกองทุนสาธารณะที่ประชาชนจะได้มีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางการใช้ AI และได้รับส่วนแบ่งจากรายได้ของบริษัทเหล่านั้น.

พร้อมกันนั้น White House เพิ่งออก executive order ที่สั่งให้ “หน่วยงานความมั่นคงแห่งชาติเร่งการนำ AI ไปใช้” พร้อมกับ “สร้างความร่วมมือใหม่กับบริษัทเอกชนที่ยินดีให้ความร่วมมือเพื่อปกป้อง AI ขั้นสูงของอเมริกาจากภัยคุกคามระดับโลก”. หากรัฐบาลเลือกลงทุนในบริษัท AI ที่ยังไม่มีตลาดที่ชัดเจน การตัดสินใจเหล่านี้อาจส่งผลต่อการจัดสรรทรัพยากรสาธารณะและเสถียรภาพของอุตสาหกรรมเทคโนโลยีโดยรวม.

Summary

รัฐบาลสหรัฐกำลังพิจารณาการถือหุ้นในบริษัท AI ที่ยังไม่มีผลกำไร ซึ่งสะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงนโยบายจากการให้เงินสนับสนุนแบบอิสระสู่การลงทุนโดยตรง. การตัดสินใจนี้ต้องคำนึงถึงผลกระทบต่อนวัตกรรม, ความเป็นธรรมของตลาด, และความเสี่ยงต่อการใช้เงินภาษีในโครงการที่ยังไม่พิสูจน์ผลลัพธ์.