AMD เลิกใช้ HBM เปลี่ยนเป็น LPDDR5x เพื่อตอบสนองความต้องการ AI

AMD เปิดตัว Versal Premium Gen 2 Memory‑on‑Package ที่ใช้หน่วยความจำ LPDDR5x แทน HBM ดั้งเดิม ทำให้แบนด์วิธลดลงจาก 840 GB/s เป็น 288 GB/s แต่บริษัทอ้างว่าการเปลี่ยนนี้ช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนเมมโมรีาและรับประกันการจัดหาเป็นเวลา 15 ปี การตัดสินใจครั้งนี้สะท้อนความกดดันจากกระแส AI ที่ทำให้ซัพพลายเชนของ HBM แคบลงอย่างมาก

Overview

AMD กล่าวว่าการเปิดตัว Versal Premium Gen 2 เป็นการต่อยอดแนวคิด “Adaptive SoC” จากการควบรวมกับ Xilinx ในปี 2022 รุ่นใหม่นี้รองรับหน่วยความจำบนแพ็คเกจสูงสุด 32 GB LPDDR5x ซึ่งถูกยึดติดโดยตรงบนชิป แทนการใช้ HBM ที่เคยเป็นมาตรฐานในซีรีส์ Versal ก่อนหน้า

ตามข้อมูลของ TechRadar รุ่นก่อนหน้าของ Versal ใช้ HBM2e ขนาด 32 GB พร้อมแบนด์วิธสูงถึง 840 GB/s ซึ่งให้ประสิทธิภาพการทำงานที่เหนือกว่าสำหรับงาน AI และการประมวลผลแบบขนาน อย่างไรก็ตาม การผลิต HBM มีความซับซ้อนและต้องพึ่งพาซัพพลายเออร์จำนวนจำกัด ทำให้ AMD ต้องหาทางเลือกใหม่

โดยในคำชี้แจงของบริษัทระบุว่า “LPDDR5x จะมีการจัดหาได้ต่อเนื่องมากกว่า พร้อมขนาดที่เล็กกว่าประมาณ 60 % ของ HBM‑based FPGA” ซึ่งถือเป็นประเด็นสำคัญสำหรับลูกค้าองค์กรที่ต้องการอายุการใช้งานยาวนานและความเสถียรของระบบ

Technical Shift

การเปลี่ยนจาก HBM ไปสู่ LPDDR5x ส่งผลให้แบนด์วิธลดลงประมาณ **65 % จาก 840 GB/s เหลือเพียง 288 GB/s การตัดสินใจนี้แม้จะทำให้ประสิทธิภาพโดยรวมของ SoC ลดลง แต่บริษัทมองว่าเป็นการแลกเปลี่ยนที่คุ้มค่าด้วยข้อได้เปรียบด้านพลังงานและความร้อน

• **Capacity: สูงสุด 32 GB LPDDR5x
• **Bandwidth: 288 GB/s (เทียบกับ 840 GB/s ของ HBM)
• **Form factor: ลดขนาดโดยรวมกว่า 60 % เนื่องจากใช้เพียง 4 ชิปเมมโมรีา

การออกแบบใหม่ทำให้หน่วยความจำสามารถทำงานที่อุณหภูมิอุตสาหกรรมได้โดยไม่ต้องพึ่งพาการระบายความร้อนขั้นสูง ซึ่งต่างจาก HBM ที่ต้องจัดการกับการซ้อนชั้นและระบบระบายความร้อนที่ซับซ้อน

Supply Constraints

ตามรายงานของ TechRadar การขาดแคลน HBM เกิดจากความต้องการที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในตลาด AI โดยเฉพาะสำหรับ GPU Instinct ของ AMD ที่ได้รับการจัดสรรให้เป็นลำดับแรกในการใช้ HBM รุ่นใหม่ ทั้งนี้ทำให้ส่วนอื่นของธุรกิจ เช่น SoC และ FPGA ต้องเผชิญกับข้อจำกัดด้านวัสดุ

AMD ยกเลิกผลิตภัณฑ์ Versal รุ่นก่อนหน้าในเดือนกันยายน 2025 โดยอ้างว่าขาดแคลน HBM2E ไม่ได้เป็นปัญหาทางเทคนิคของชิปเอง และกำหนดให้รับคำสั่งซื้อสุดท้ายจนถึง 30 มิถุนายน 2026 เท่านั้น การเปิดตัว Versal Gen 2 จึงถือเป็นการเติมเต็มช่องว่างที่เหลืออยู่และตอบสนองต่อความต้องการ “memory longevity” ของลูกค้า

Advantages & Trade‑offs

แม้ว่าการลดแบนด์วิธจะทำให้ประสิทธิภาพของบางงาน AI ลดลง แต่ LPDDR5x มีข้อดีหลายประการที่ AMD เน้นย้ำไว้ ได้แก่ ความพร้อมใช้งานสูงกว่า ราคาผลิตต่ำลง เนื่องจากกระบวนการผลิตไม่ซับซ้อนเท่า HBM และความสามารถทำงานที่อุณหภูมิดีเยี่ยมโดยใช้การระบายความร้อนแบบพาสซีฟ

นอกจากนี้ การมี 15‑year lifecycle ของเมมโมรีายังช่วยลดความกังวลของลูกค้าเกี่ยวกับการสนับสนุนระยะยาว ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญสำหรับอุตสาหกรรมที่ต้องใช้ FPGA เป็นส่วนประกอบหลักในระบบที่ต้องทำงานต่อเนื่องหลายปี

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ชี้ว่า การเปลี่ยนไปใช้ LPDDR5x อาจทำให้บางลูกค้าเลือกหาผู้ผลิตอื่นที่ยังคงสนับสนุน HBM หากแอปพลิเคชันของพวกเขาต้องการแบนด์วิธสูงสุด เช่น งานฝึกสอนโมเดล AI ขนาดใหญ่

Market Outlook

ในมุมมองของตลาด การย้ายไปใช้ LPDDR5x ของ AMD สอดคล้องกับแนวโน้มที่ผู้ผลิตเมมโมรีาจีนเช่น CXMT เริ่มเข้าสู่การแข่งขันด้านความจุและราคาที่สูงขึ้น ความพร้อมใช้งานของ LPDDR5x จึงคาดว่าจะเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ทำให้ AMD สามารถตอบสนองต่ออุปสงค์จากภาคอุตสาหกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

อย่างไรก็ตาม หากความต้องการ HBM ยังคงเติบโตอย่างต่อเนื่องโดยไม่มีผู้ผลิตใหม่เข้ามาเติมเต็ม บางส่วนของตลาด FPGA ที่ต้องการแบนด์วิธสูงอาจถูกผลักดันให้หาทางเลือกอื่น หรือเปลี่ยนไปใช้ GPU แทน การตัดสินใจนี้จึงเป็น “ความเสี่ยงที่คำนวณแล้ว” ของ AMD เพื่อรักษาสมดุลระหว่างต้นทุน ความพร้อมใช้งานและประสิทธิภาพ

Summary

AMD ปรับแนวทางของ Versal Premium Gen 2 ให้ใช้ LPDDR5x แทน HBM เพื่อตอบสนองต่อการขาดแคลนเมมโมรีาในยุค AI แม้จะทำให้แบนด์วิธลดลง 65 % แต่บริษัทยืนยันว่าการเปลี่ยนนี้เพิ่มความพร้อมใช้งาน ลดต้นทุนและรับประกันอายุการใช้งานของเมมโมรีาเป็นเวลา 15 ปี.